Cuối tháng 2, Thủ tướng ban hành Quyết định số 30/2009 nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đang phải nợ lương, nợ bảo hiểm xã hội và trợ cấp thất nghiệp của công nhân. Đối tượng vay là các đơn vị gặp khó khăn do suy giảm kinh tế năm 2009, phải giảm số lao động hiện có từ 30% trở lên hoặc từ 100 lao động trở lên (không kể lao động thời vụ có thời hạn dưới 3 tháng), và sau khi đã sử dụng các nguồn của doanh nghiệp mà vẫn chưa có khả năng thanh toán lương, đóng bảo hiểm xã hội và trợ cấp cho số lao động đã giảm.

Mức vay tối đa của doanh nghiệp bằng số kinh phí để thanh toán số nợ tiền lương và các khoản khác phải trả cho người lao động mất việc làm. Lãi suất vay là 0%. Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) là cơ quan thực hiện việc cho vay đối với các doanh nghiệp.

Dệt may là một trong những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề của suy thoái. Do thiếu đơn hàng, nhiều nhà máy phải sản xuất cầm chừng, công nhân nghỉ việc hoặc làm ít giờ hơn trước. Ảnh minh họa: Hoàng Hà

Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ hôm qua, Bộ Tài chính cho biết tính tới 15/5, mới có 3 đơn vị được vay với tổng số tiền 2,34 tỷ đồng để giải quyết cho 450 lao động mất việc làm. Bộ Tài chính cho rằng giải ngân chậm là do chính sách mới được ban hành, vẫn trong quá trình triển khai tại các địa phương. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp gặp khó khăn, đang trong quá trình làm thủ tục vay vốn, nhưng do đã ký được hợp đồng bán hàng, nên có nguồn để tự chi trả mà chưa cần vay vốn hỗ trợ.

Không phải đến bây giờ, vấn đề chậm giải ngân vốn hỗ trợ lãi suất 0% theo Quyết định 30 mới được nhắc tới. Trong một cuộc tọa đàm trung tuần tháng 4, Tổng giám đốc VDB Nguyễn Quang Dũng cho biết mới giải quyết vay vốn cho duy nhất 1 trường hợp. Ông cho rằng thủ tục ở VDB không khó, mà vướng ở khâu xác nhận đủ điều kiện của Bộ Tài chính và Sở Lao động Thương binh Xã hội các tỉnh thành. Cũng có những trường hợp rất khó khăn, nhưng ngại ngần nếu đi vay để trả lương nhân viên, uy tín doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng.

Đại diện Hiệp hội Dệt may xác nhận có tình trạng doanh nghiệp ngại vay vốn để trả lương nhân viên. "Những doanh nghiệp phải vay như vậy, đều rất khó khăn. Tâm lý phổ biến là dù khó khăn mà phải đi vay tiền để trả lương cũng rất ngại. Lãi suất 0%, nhưng nợ vẫn phải trả. Vay rồi, không làm ăn được, lấy gì trả cho Nhà nước", vị đại diện này nói.

Một doanh nghiệp ở Đà Nẵng đầu tháng 4 làm hồ sơ vay hơn 1 tỷ đồng, song lên đến Sở Lao động Thương binh Xã hội lại bị từ chối vì trong danh sách có cả những công nhân đã nghỉ việc từ năm trước. Theo quy định, chỉ những doanh nghiệp phải nợ lương, cho nhân viên nghỉ việc trong 2009 mới được hưởng ưu đãi. Bộ Lao động Thương binh Xã hội thừa nhận số lao động mất việc trong năm 2008 khá nhiều và cũng là nguyên nhân khiến một số doanh nghiệp chưa đủ điều kiện vay vốn theo Quyết định 30.

Số liệu thống kê của Bộ Lao đông Thương binh Xã hội công bố cuối tháng 2 cho thấy cả nước có khoảng 80.000 lao động mất việc làm. Dự báo cả năm, con số này sẽ tăng lên khoảng 200.000-250.000. Trong kịch bản xấu nhất, có thể 400.000 người lâm vào cảnh thất nghiệp.

Kỳ Duyên